GR4340010 - Δράπανο (βορειοανατολικές ακτές) - παραλία Γεωργιούπολης - Λίμνη Κουρνά

Κωδικός
GR4340010
Τύπος
SCI
Ημερομηνία πρώτης συλλογής δεδομένων
01/04/1995
Ημερομηνία πρότασης ως SCI
01/08/1996
Ημερομηνία επιβεβαίωσης περιοχής ως SCI
01/09/2006
Ημερομηνία καθορισμού ως SAC
01/03/2011
Εθνική νομική αναφορά του καθορισμού της περιοχής ως SAC
Law 3937/29-3-11 (OJ 60 A)
01/05/2009

Χάρτης

Ποιότητα

Η λίμνη του Κουρνά είναι η μόνη φυσική λίμνη γλυκού νερού της Κρήτης. Όλο το υδρολογικό σύστημα, περιλαμβανομένης της λίμνης, των βάλτων και του ρέματος και των εκβολών του Αλμυρού στη Γεωργιούπολη, είναι μία από τις σπουδαιότερες οικολογικά περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου. Το ακρωτήριο Δράπανο είναι μια σημαντική αδιατάρακτη περιοχή, η οποία πρέπει να προστατευθεί. Οι εκτεταμένες διαπλάσεις δενδρώδους ευφορβίας και μερικές κηλίδες από φοίνικες του Θεόφραστου (Phoenix theophrastii), κάνουν το μέρος μοναδικό στην Κρήτη. Η αξία αυτής της περιοχής συνίσταται στα ακόλουθα: 1) Αποτελεί ένα από τα ολιγάριθμα συστήματα γλυκού νερού στην Κρήτη και ακόμα περισσότερο ένα από τα σπάνια συστήματα συνεχόμενης παροχής νερού. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα είδη Lemna minor και Ulmus minor ssp. canescens έχουν παρουσία μόνο σ’ αυτή την περιοχή της Κρήτης. 2) Συνδυάζει μεγάλη ποικιλία διαφορετικών βιοτόπων και τύπων βλάστησης, περιλαμβανομένης της λίμνης, των πηγών, της παρόχθιας βλάστησης και των υγρών λιβαδιών όπως επίσης παράκτια έλη και μια εκβολική φρυγανική βλάστηση, γκρεμούς και βραχώδης εκτάσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δενδρώδεις ευφορβίες δημιουργούν μία πολύ σημαντική φυτοκάλυψη πάνω στο βραχώδες ανατολικό τμήμα του Δράπανου, μοναδικό για την Κρήτη. 3) Είναι πολύ σημαντική για τα μεταναστευτικά πουλιά. 4) Η πανίδα της είναι πολύ πλούσια, φιλοξενώντας ενδημικά ασπόνδυλα, νομικά προστατευόμενα αμφίβια και ερπετά (και ενδημικά υποείδη) όπως επίσης και προστατευόμενα θηλαστικά. Η Caretta caretta, είδος προτεραιότητας του Παραρτήματος ΙΙ, έχει παρουσία στην περιοχή, παρά του ότι ο συνδυασμός της σκληρής λασπώδους άμμου και η αυξημένη συγκέντρωση γλυκού νερού στη θάλασσα κοντά στις εκβολές, δεν δημιουργεί ιδιαίτερα «φιλικό» περιβάλλον για τις χελώνες. Η παρουσία της Podarcis erhardii cretensis είναι σημαντική, καθώς η Κρήτη είναι το νοτιότερο όριο εξάπλωσης του περιορισμένου πληθυσμού του είδους. Επίσης, η νυχτερίδα Rhinolophus ferrumequinum ssp. creticum, που περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 3.2.c. ως Rhinolophus ferrumequinum, είναι ενδημικό υποείδος της Κρήτης. 5) Όσον αφορά στη χλωρίδα, παρόλο που ο Κουρνάς είναι ένας φτωχός σε χλωρίδα υγρότοπος, η ευρύτερη περιοχή έχει ενδημικά ή σπάνια είδη (κυρίως, Φοίνικες του Θεόφραστου).
Σημειώσεις: 1) Η πιθανή παρουσία του Spalax leucodon έχει αναφερθεί, αλλά από τα μέχρι σήμερα δεδομένα, δεν έχει επιβεβαιωθεί η παρουσία του στην Κρήτη. 2) Όσον αφορά στους πληθυσμούς των ψαριών στη λίμνη, τα περισσότερα από τα είδη είναι εισαχθέντα (π.χ. το Cambusia affinis εισήχθη κατά το παρελθόν για τον περιορισμό του πληθυσμού των κουνουπιών). Μόνο τα νεαρά του Anguilla anguilla ωριμάζουν σ’ αυτή.
ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΜΕ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ D
Φυτά: Το Pancratium maritimum είναι σημαντικό είδος των αμμωδών παραλιών, με μειούμενους πληθυσμούς εξαιτίας της καταστροφής των βιοτόπων του. Το Colchicum macrophyllum προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία (Προεδρικό Διάταγμα 67/81). Το είδος Lactuca acanthifolia (= Scariola acanthifolia) το βρίσκουμε στην Ύδρα, τις Κυκλάδες, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και μόνο στη Νοτιοδυτική Τουρκία, εκτός Ελλάδος. Το Brassica cretica ssp. cretica είναι χασμόφυτο που εμφανίζεται μόνο στο κεντρικό και νότιο Λίβανο, εκτός της Ελλάδας.

Άλλα χαρακτηριστικά

Η περιοχή περιλαμβάνει το ανατολικό τμήμα του Ακρωτηρίου Δράπανο, το δυτικό τμήμα της ακτογραμμής του κόλπου του Αλμυρού, περιλαμβανομένης της εκβολής του και την περιοχή της Γεωργιούπολης, και προς την ενδοχώρα, τη Λίμνη Κουρνά. Το υδρολογικό σύστημα παρέχει και υποστηρίζει μια μεγάλη περιφερειακά περιοχή υγρής γης, η οποία, ειδικά γύρω από την εκβολή του Αλμυρού, αναμειγνύεται είτε με καλλιέργειες είτε με γη που καλλιεργούνταν στο παρελθόν. Στην εκβολή υπάρχουν καλαμιώνες από Phragmites australis (τύπος οικοτόπου που δεν περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι, με κωδικό 53.1 στο Corine του 91). Ένα άλλο χαρακτηριστικό της περιοχής είναι ο μεγάλος αριθμός υπόγειων κρύων πηγών που τροφοδοτούν συνεχώς με νερό τη λίμνη Κουρνά και τους οικοτόπους με γλυκό νερό γύρω από το χωριό της Γεωργιούπολης όπως το τελευταίο κομμάτι του Αλμυρού ποταμού (κοντά στις εκβολές), το δέλτα του ρέματος και την εκβολή (τα ανάντι του καναλιού του Αλμυρού ποταμού είναι ξηρά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες). Στην όχθη της λίμνης η βλάστηση χαρακτηρίζεται από τα είδη Vitex-agnus castus, Ulmus minor ssp. canescens και διαπλάσεις άλλων υδρόφιλων ειδών. Όσον αφορά στο παράκτιο τμήμα βόρεια και βορειοανατολικά της Γεωργιούπολης, περιλαμβάνει μια εκτεταμένη αμμώδη παραλία με αμμοθινική βλάστηση από Ammophila arenaria. Η παραλία καλύπτεται κατά τόπους από σκληρό, λασπώδες υπόστρωμα. Στο βραχώδες ανατολικό τμήμα του Δράπανου υπάρχει ικανή κάλυψη από διαπλάσεις δενδρώδους γαλατσίδας (Euphorbia dendroides).
Σημειώσεις: Ο οικότοπος του μεσογειακού ποταμού με μόνιμη παροχή νερού και πετρώδη κοίτη (κυρίως κροκάλες) και κοινά υπερετήσια (δεν περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι), καλύπτει λιγότερο από το 1% της περιοχής και έχει καλή εκπροσώπηση, καλή διατήρηση και μεγάλη συνολική αξία.

Τεκμηρίωση

1) Kypriotakis Z. Unpublished data. [3.2.g., 3.3.]

2) Patras University - Ministry of Environment, Physical Planning and Public Works. 1988. (Work Team: Economidou E. et al) Entopismos kai meleti ton ygroviotopon kai allon simantikon gia tin ornithopanida viotopon tis Kritis (Localization and study of wetlands and of other important for the birdfauna biotopes of Crete). Final report, Vol. 1, Patra. p. 384.

3) Museum of Cretan Ethnology. 1987. Limni Kourna. Prokatarktiki meleti - oikosystima - prostasia - anaptyxi (Kourna Lake. Preliminary study. Ecosystem - protection - development). p. 65.

4) University of East Anglia. 1976. A preliminary biological survey of lake Kourna. Report of the 1974 expedition to Crete p. 63.

5) Sioulas A. 1980. Sedimentologische Untersuchungen an Sedimenten and dem Kurna-See, Kreta p. 52

6) Yannitsaros A. & L. Koumpli-Sovantzi. 1991. A contribution to the hydrophilous flora of Crete. Bot. Chron. 10: 579-586.

7) Georghiou K. 1995. Checklist of Endemic, Rare and Threatened Plants of Greece. Draft. University of Athens. (3.3, 3.4, 4.2)

8) Morgan V & C. Leon. 1992. Datasheets of Flora species for revision of Appendix I of the Bern Convention. Volume IV. endemic taxa of Cyprus, Greece and Turkey Nature and environment. Nature and Envrionment. No 63 p. 106. Council of Europe, Publishing and Documentaion Service, Strasbourg. (3.2.g.)

9) Catsadorakis G. 1985. Preliminary ecological study of lake Kournas. Dublicated report. Chania forest service. p. 16. (3.2. a,b).

10) Catsadorakis G. & M. Malakou. 1991. The birds of lake Kournas, Crete, Greece. Kartierung mediterr. Brutvogel 6: 13-17. (3.2. a,b).

11) Goulandris Museum Natural History - EU/DG XI. 1994. ORNIS Data Bank, unpubl. data. Kifissia, Greece. (3.2. a,b).

12) Grimmet R.F.A. & T.A. Jones. 1989. The Important Bird Areas in Europe. ICBP Technical Publication No. 9, p. 906. (3.2. a,b).

13) Hellenic Zoological Society, Hellenic Ornithological Society. 1992. The Red Data Book of threatened vertebrates of Greece. Athens, p. 356. (3.2. a,b).

14) Malakou M. & G. Catsadorakis. 1992. Past and present situation of the wetlands of Crete with specil reference to their birds. Biologia Gallo-hellenica 19 (2): 59-72 (143-156). (3.2. a,b).

15) [CORINE BIOTOPES]

Αναφορά: Natura 2000 φόρμα δεδομένων (αγγλικά), έκδοση βάσης 7 Φεβ 2014